Kategoriler
Günlük hayat Türk Tarihi

Eski Türkler

Eski Türklerde devlet, daha iyi ve daha kolay yönetilebilmek için doğu ve batı olmak üzere ikiye ayrılırdı. Devletin asıl hükümdarı doğu bölümünü yönetirken, batı bölümünü ise kardeşi yönetirdi. Ülkede devlet anlayışı olarak ” Devlet, hükümdar ailesinin ortak malıdır ” kuralı vardı. Böylece o aileye ait tüm erkeklerin ülkeyi yönetebilme hakkı vardı. Bu anlayışın en büyük zararı ise sık sık oluşan taht kavgalarıdır.

Ayrıca Hükümdarlara devleti yönetebilme yetkisinin Tanrı tarafından verildiğine inanılıyordu ( Kut sistemi ) . Hükümdar, devlet sorunlarını danışabilmek için toy, kurultay gibi meclisleri toplardı, böylece doğru ve adaletli kararlar alınırdı.
Ülke ” töre ” denilen yazılı olmayan hukuk kurallarıyla yönetilirdi. Töre o milletin gelenek, görenek, örf, adet lerine göre düzenlenirdi.

Türklerin yerleştikleri toprak Hükümdarın şahsi malı değildi. Türk boyları her zaman bağımsız yaşamayı tercih etmiş, kimsenin önünde boyun eğmemiştir. Eğer zor duruma düşerlerse, bağımsızlık için aileleri ile birlikte yaşadıkları yerleri terkedip yeni yerler arardılar. Göçebe yaşam tarzı sürdükleri için hayvancılıkla ilgilenirdiler.

Eski Türkler
Eski Türkler

Kategoriler
Güncel Haberler Günlük hayat Günün Tarihi Milli Görüş Toplumsal Konular Türkiye üzerine

DTP kapatıldı :)

Ve işte tarihi bir gün daha.. Anayasa Mahkemesi DTP’yi kapattı, çok sayıda isme yasak getirdi. Haber3.com canlı takipte!

Anayasa Mahkemesi’nin, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından Demokratik Toplum Partisi (DTP) aleyhine açılan kapatma davasıyla ilgili toplantılarının 4. gününde kararını verdi. Mahkeme Başkanı, partinin temelli kapatıldığını duyurdu.

1- PARTİ KAPATILDI

Haşim Kılıç, DTP’nin “‘Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğü aleyhine eylemlerin odağı’ haline geldiğinin anlaşıldığından Siyasi Partlier Kanunu’nun ilgili maddesi gereğince kapatılmasına karar verilmiştir.. Karar oybirliğiyle alındı..” dedi.

2- ÇOK SAYIDA İSME SİYASİ YASAK GELDİ

DTP’den bir çok isme 5 yıllık siyasi yasak getirildi.. İşte o isimler:

Abdulkadir Fırat, Abdullah İsnaç, Ahmet Ay, Ahmet Ertak, Ahmet Türk, Ali Bozan, Ayhan Ayaz Aydın Budak, Ayhan Karabulut, Aysel Tuğluk, Bedri Fırat, Cemal Kuhak, Deniz Yeşilyurt, Ferhan Türk, Fettah Dadaş, Hacı Üzen, Halit Kahraman, Hatice Adıbelli, Hüseyin Bektaşoğlu, Hüseyin Kalkan, İzzet Belge, Kemal Aktaş, Leyla Zana, Mehmet Veysi Dilekçi, Metin Tekçe, Murat Avcı, Murat Taş, Musa Farisoğlulları, Necdet Atalayı, Nurettin Demirtaş ve Selim Sadak.

Bu isimler, 5 yıl süreyle bir başka partinin kurucusu, yöneticisi yada denetçisi olamayacaklar.

3- İKİ KİŞİNİN MİLLETVEKİLLİĞİ DÜŞTÜ

İki ismin de milletvekillikleri düştü.. Anayasa Mahkemesi Başkanı, DTP Genel Başkanı ve Mardin Milletvekili Ahmet Türk ile Diyarbakır Milletvekili Aysel Tuğluk’un partinin kapatılmasıyla ilgili gerekçeli kararın Resmi Gazete’de yayımlanmasından sonra milletvekilliklerinin sona ermesine karar verildiğini bildirdi.

4- TÜM VARLIKLAR HAZİNE’YE GEÇTİ..

Partinin tüm malvarlığı Siyasi Partiler Kanunu gereği Hazine’ye devredildi.

GEREKÇE HENÜZ YAZILMADI

Kararın gerekçesinin henüz yazılmadığı ama en kısa sürede yazılarak açıklanacağı belirtildi. Anayasa Mahkemesi Başkanı Kılıç, “Olası eleştirileri şimdiden görüyoruz.” dedi.

KILIÇ, AÇILIMA DOKUNMADI

Kılıç ayrıca, “Bir siyasi partinin terörü ve şiddeti meşrulaştırmaya çalışması uygun değildir” derken, Anayasa Mahkemesi’nin terör ve şiddeti, barışçıl çabalardan ayrı tutarak kararını vermiş olduğunu söyledi.

“ELEŞTİRİLERİ ŞİMDİDEN GÖREBİLİYORUM..”

Kılıç açıklama sonrasında “Yapılacak eleştirileri şimdiden görebiliyorum. Verilecek kararın zamanlaması için verilen tarihin amaçlı olduğu söylendi. Bu yorumlar çok acımasız. Biz iki yıldır bu davayı görüşüyoruz. Eksiklliklerimiz vardı ve bu eksiklikler raportörümüz aracılığıyla giderilmeye çalışıldı ve bu zamana denk geldi” dedi.

EN AZ 7 OY GEREKİYORDU

Anayasa’ya göre bir siyasi partinin kapatılmasına karar verilebilmesi için nitelikli çoğunluğun oyu aranır. Buna göre, kapatma kararı için Anayasa Mahkemesi’nin 11 asıl üyesinin en az 7’sinin oyu gerekir.

DTP’LİLER GENEL MERKEZ’DE

Kararı DTP’liler Ankara’daki genel merkez binasında öğrenecekler. Ahmet Türk, başta vekiller olmak üzere DTP’nin ileri gelenleri şu anda genel merkezde..

YABANCI AJANSLAR NASIL DUYURDU?

Anayasa Mahkemesi’nin Demokratik Toplum Partisi’ni (DTP) kapatma kararını yabancı ajanslar acil koduyla duyurdu.

Associated Press:
Türk Anayasa Mahkemesi, Kürtçü partiyi PKK ile bağlarından ötürü kapattı.

AFP:
Türk Anayasa Mahkemesi  Başkanı, Kürtçü partinin kapatıldığını açıkladı.

Kaynak

Kategoriler
Doğa ve Yaşam Dünya ülkeleri Eğitim - öğretim Geçmiş Tarih Genel Konular Toplumsal Konular Türk Tarihi

Uygur Sanatı

Uygurların göçebe hayattan yerleşik hayata geçmeleri ve temsil ettikleri dini inançları nedeniyle sanat bakımından ilerlemişlerdir. Uygurlar, mimari, resim, heykel, yazı gibi sanat alanlarında eserler oluşturmuşlardır. Özellikle mimari, resim ve heykel gibi alanlarda, onlardan sonra gelen nesilleri, dönemleri de etkilemişlerdir. Uygurların budist tapınak ve mezar yapıları önemli derecede gelişmişti. Uygurların bu başarılı eserleri aynı zamanda Karahanlılar, Gazneliler, Büyük Selçuklular, Moğollar gibi devletleri mimari açıdan etkilemiştir. Duvar süslemelerinde ve minyatürleriyle Arap, Selçuklu ve Osmanlı sanatına kaynaklık etmiştir.

Uygurlar dışında, diğer devletlerde o zamana ait eserler çok az derecededir. Bunun nedeni ise Türklerin yerleşik hayattan çok göçebe hayat tarzı yaşamaları ve o devletlerin daha çok askeri teşkilat yapılanmasına sahip olmalarıdır.

Uygur Sanatı
Uygur Sanatı
Kategoriler
Günlük hayat iletişim İnternet Dünyası Kişisel makaleler Toplumsal Konular Türk Tarihi Türkiye üzerine Videolar

Ne Mutlu Türküm Diyene! (Video Klip)

Merhaba arkadaslar, bir sure once Youtube.com sitesinde gezinirken bir videoya rastladim. Bordo Berelirler ismi altinda uyelik alan bir arkadasim cok guzel videolar paylasmis. Girebilen arkadaslar buradan kullanicinin sayfasina bakabilirler. Belki bazi arkadaslar borbo bere ismini bilmezler, kisaca aciklamak gerekirse TSK (Türk Silahli Kuvvetleri) icerisinde en iyi egitimlerden gecerek, ciddi ve buyuk operasyonlarda en etkili kuvvetlerden biridir diye yazabilirim. Cehennem haftasi, v.s gibi egitim zamanlarini en zor sartlar altinda idare edip bitirerek ciddi anlamda yetenekli ve Serefsiz Teroristlerin en korkulu ruyalarindan birisi haline gelir. Her Komandonun hayali Bordo Bereli olmaktir. Benimde hayallarimden birisidir ayrica:)(: Neyse kisa bir aciklamadan sonra simdide Ne Mutlu Türküm Diyene klibini ve sarkisini dinleyelim. Bence harika bir sarki olmus. Soyleyeninde videoyu hazirlayaninda agzina, yuregine, ellerine saglik. {Video bu yazinin ustunde cikacaktir arkadaslar}

Kategoriler
Doğa ve Yaşam Eğitim - öğretim Geçmiş Tarih Genel Konular Güncel Haberler Günlük hayat Milli Görüş Tarih Makale Toplumsal Konular Türk Tarihi

Ergenekon Destanı

Türklerin ayak bastığı yerlerde, illerde türk milletine boyun eğmeyen milllet yoktur. Bu durum türklerle savaşan kavimlerin birleşip birlik olarak türklerle mücadele etmeye başlamasına sebep olmuştur. Birlik yapan kavimler bir gün toplanarak bu konu hakkında konuşurlar ve türklerle savaşta hile yapmaya karar verirler.

Bu karar üzerine yabancı kavimler toplanıp türklere karşı saldırıda bulunurlar. Saldırıdan bir süre sonra yenilmiş gibi gözüküp üzerindekileri bırakıp geriye doğru kaçarlar, bir süre sonra türkler yabancı kavimleri kovalamayı bırakırlar ve savaş disiplininden uzaklaşırlar. Türkler bu durumun savaş taktiği olduğunu anlamazlar. Türk ordusunun disiplinin bozulduğunu gören düşman kavimler geri dönerler ve savaşa devam ederler. Türkler bu duruma saşırırlar ve savaşı kaybederler. Savaş meydanındaki türklerin çoğu öldürülüyor ve topraklardaki son türke kadar herkes kılıçtan geçiriliyor. Bu durumdan kaçanlar sadece Kayı ile yeğeni Tokuz Oğuz olmuştur. Kaçtıktan sonra türk yurduna tekrar dönerler. Burada çeşitli hayvanlar bulurlar. Bu hayvanları alarak, geldikleri yoldan çıkışı olmayan  bir dağa girerler ve yaşamaya başlarlar. Burada akarsular, bitkiler ve çeşitli yiyecekler bulurlar. Yaşadıkları bu yere ” Ergenekon ” ismi verirler.

Ergenekon Destanı
Ergenekon Destanı

Kategoriler
Deneme Yazıları Dünya ülkeleri Eğitim - öğretim Genel Konular Günlük hayat Milli Görüş Tarih Makale Toplumsal Konular Türk Tarihi Türkiye üzerine

Türk Toplumlarında Kadının Rolü

Özellikle İslamiyetten önceki Orta Asya Türklerinde kadın, erkekler kadar hak sahibidir. Bu bilgilerin dayanağı M.Ö 4000 yıllarına kadar gitmektedir. Bu bilgilere göre kadın, erkeğin yaptığı her işi yapabilir, ata binebilir, silah kullanabilir ve savaşabilirdi.
Türkler tarihi boyunca kadınlara gereken önemi vermiş ve onları yüceltmiştir. Herkesin bildiği Dede Korkut hikayelerinde ve Kutadgu Bilig’de Türk kadınından saygıyla bahsedilir.
İslamiyetten önceki Türk kadını hakkında en ayrıntılı bilgiyi içeren eser ise Ziya Gökalp’in ” Türkçülüğün Esasları ” adındaki eseridir. Bu eserdeki bilgilere göz atarsak ;

kurtulus_savasi_kadinlar_1
Türk Toplumlarında Kadının Rolü

Kategoriler
Dünya ülkeleri Genel Konular Günün Tarihi iletişim Toplumsal Konular Türkiye üzerine

PKK düğün bastı

İranTürkiye sınırında düğün yapılan bir köyü basan teröristler damadı öldürdü, 4 çocuğu yaraladı. Çatışmada, 2 terörist de öldürüldü.

Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) ve İran güvenlik güçlerinin gerçekleştirdiği operasyonlarında ağır kayıplar veren, uyuşturucu ticaretinde büyük darbe alan terör örgütü PKK’nın yaşadığı finansman krizini aşmak için Türkiye-İran sınır bölgesinde Kürtlerin yaşadığı köylere yönelik haraç toplama faaliyetlerini yoğunlaştırdığı bildirildi.

Türkiye-İran sınırındaki Begale köyüne gelen "Hogir" kod adlı teröristin elebaşlığını yaptığı bir grup Berivan K. ve Emrah S’nin düğününü bastı. "Örgüt adına vergi toplamakla görevlendirildiklerini" söyleyerek, köylülerden hane başına 1500 lira haraç isteyen teröristler ile köylüler arasında tartışma çıktı. Köylülerin güç şartlarda yaşadıklarını ve bu parayı veremeyeceklerini söylemesi üzerine teröristlerin bir hafta sonra yeniden geleceklerini para vermeyenlerin çocuklarını alacaklarını söyledikleri kaydedildi.

Tartışmanın kavgaya dönüşmesi üzerine gelin Berivan K. ve damat Emrah S’yi yanlarında götürmeye çalışan teröristlere köylüler karşı koydu. Çıkan arbedede teröristlerden birinin silahını kapan Emrah S. teröristlerin elebaşı "Hogir" ile "Dijvar Muş" adlı teröristi öldürdü, bir teröristi de yaraladı.

Teröristler çatışma sırasında damat Emrah S’yi öldürdü. Olayda Zeynep, Ali, Firuz, Resul adlı çocuklar da yaralandı. Güvenlik güçlerinin olaydan sonra kaçan teröristleri yakalamak için operasyon başlattıkları kaydedildi.

Irak ve Suriye’de yaşayan Kürtler ile PKK’lı teröristler arasında geçtiğimiz aylarda benzer haraç kavgası yaşanmıştı. PKK’lı teröristler, Irak’ın Bervari bölgesinde hayvancılık yapan Kürt ailelerden "vergi" adı altında, keçi ya da koyun istemişler, ancak köylülerin karşı koyması üzerine çıkan çatışmada, 3 örgüt mensubu ile 5 köylü ölmüştü.

Yine, Ömer Kokuyan’ın elebaşlığını yaptığı PKK’lılar ile Suriye’nin Haseke Ras Al Ayn yöresinde yaşayan KDP yanlısı Ketkan ailesi arasında yaşanan "haraç kavgasında" Alaettin Şeyho Ketkan ile Ömer Kokuyan’ın kardeşi Bekir Kokuyan ve yeğeni Halil Bekir Kokuyan hayatlarını kaybetmiş, her iki taraftan da çok sayıda kişi yaralanmıştı.

Kaynak

Kategoriler
Ankara - Başkent Genel Konular Günlük hayat

Keçiören: Bir Model

Türk kültürü, İslâmiyetin kabûlu ardından büyük bir değişim yaşamış, batı kültürünün de etkisiyle, ortaya Türk-İslâm sentezi bir kültür çıkmıştır. İşte Keçiören, bu sentezi resmeden bir modeldir. Keçiören’i birkaç kez turlayın, göz gezdirin; Bu sentezin izlerini her yerde görmeniz mümkündür.

Keçiören’in her yerinden, İslâm kültürünü ifade eden görkemli camilerin ezan seslerini dinleyebilir; Türk kültürünü ve tarihini yansıtan Estergon Kalesi’nin ve Orhun Anıtları’nın yapay modellerinde kendinizi bulabilir; Hocalı Katliâmına ithafen yapılan soykırım anıtında ise Türk Milletinin kanayan yarasını kalbinizde hissedebilirsiniz.

Keçiören’de Türk-İslâm kültürünün yanısıra batı kültürünün de izlerini görmek mümkündür. Ancak bu kültür kaynaşması hiçbir zaman yozlaşmayla sonuçlanmamış, Keçiören’e zenginlik katmıştır. Modern alışveriş merkezleri, kafeteryaları, eğlence yerleri Keçiören Halkının daha sosyal bir hayat sürmelerine olanak sağlamıştır.

Yirmi yıl öncesine kadar gecekonduların seyrek seyrek sıralandığı Keçiören, kısa sürede devasa bir değişim ve gelişim göstermiş, modern çağa ayak uydurmuş ve bir marka hâline gelmiştir.  Bulutları delen Cumhuriyet Kulesi’yle, Keçiören’in kuş bakışı izlenmesini sağlayan teleferiğiyle modern bir güzelliğe bürünmüştür Keçiören…

Herşey bir yana, yeşil alanlarıyla, şelaleleriyle, parklarıyla ve diğer tüm güzellikleriyle Keçiören, yaşamdan zevk almayı öğretir bizlere. Şehirlerin betonlaşmada birbirleriyle yarıştığı bir dönemde Keçiören, yaşanabilir bir yer olma hedefiyle ilerlemiştir hep.

Ayırca spor kompleksleri ve stadyumlarıyla, insanları, sportif faaliyetlere yönelmesi konusunda teşvik eden Keçiören’de, istediğiniz hemen hemen her spor dalıyla ilgilenebilirsiniz…

Sonuç itibariyle Keçiören, kültüründen ödün vermeden -Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk’ün gösterdiği hedef olan- "Çağdaş medeniyet seviyesinin üzerine çıkma" ülküsünü gerçekleştirmiş bir örnek kent olmuştur.

İlker Aksoy

Kategoriler
Günlük hayat Tarih Makale

Türk Adı Ve Türklüğe Genel Bir Bakış

Türk” kelimesi, ilk defa millet ve devlet adı olarak, yabancı kaynaklarda “Altaylı” (Turanlı) kavimleri ifade etmek üzere, 420 yılında bir pers metninde zikredilmiştir. Daha sonra 515 yılında, “Türk-Hun” (kudretli Hun) tabirinde geçmiştir. Ayrıca bu ad, Çin’de Chou sülalesi (557-579) yıllığında, batıda Bizans kaynakları arasında agathias (ölüm. 582)’in esirinde, Arapça yazılmış eserlerden Nabigat’uz-Zubyani (ölm. 600)’nin divanında ve 11.yüzyıla ait ilk Rus kroniğinde kaydedilmiştir.

“Türk kelimesi, Türklere komşu milletler tarafından, kendi dil yapılarına göre, çeşitli şekillerde kullanılmıştır. Yukarıda belirttiğimiz gibi, Çinliler “Tukyu” veya “Tu-chüeh”, Tibetliler “Du-Ruggu”, Hintliler “Turukha” veya Turuşka”, Araplar çoğul olarak “Etrak”, Ruslar “Turok” veya Turetskiy”, Macarlar “Törük” demişlerdir.

“Türk” sözü, kendi kaynaklarımızda ilk defa VI-VIII. Yüzyıllarda, Göktürk çağında, Orhun ve Yenisey yazıtlarında geçmektedir. “Bengü Taş” (bengü: sonsuzluk ve ölümsüzlük) olarak anılan yazıtlarda bu kelime “Türk” veya daha fazla “Türük” olarak kaydedilmiştir. Buradan Türk kelimesinin önceden çift heceli olarak söylendiği ve “Török”-“Türük” ”Türk” şekline dönüşmüş olabileceğini öne sürülmektedir. Nitekim Türklerle en eski tarihlerden beri temasta bulunan ve akraba olan Macarların, Török adını kullanmaları bu görüşü doğrular niteliktedir.

“Türk” sözünü, Türk devletinin resmi adı olarak kullanan ilk siyasi kuruluş yine Göktürk imparatorluğu’dur. Bu da Türk adının, önce Göktürk kağanlığı’nın, daha sonra bu devlete bağlı kendi öz adlarıyla anılan diğer Türklerin ortak adı olduğunu ve zamanla Türk soyuna mensup bütün toplulukları ifade etmek üzere milli ve yüce bir ad haline geldiğini göstermektedir.

Göktürk döneminde Türk adı, hem Türk devletini, hem de Türk milletini ifade emek üzere geniş anlamda kullanılmıştır. Örneğin, 585 yılında Göktürk kağanı İşbara’ya, Çin İmparatoru tarafından yazılan bir mektupta, “büyük Türk kağanı” İşbara’nın ise Çin imparatoruna verdiği cevapta “Türk’ün tanrı tarafından kuruluşundan bu yana elli yıl geçti” ifadelerine yer verilmiştir. Her iki ifadede de Türk sözü, “Türk devleti” anlamına gelmektedir. Ancak, 150 yıl kadar sonra, Göktürk yazıtlarında Türk sözü daha çok “budun” sözü ile tamamlanarak “Türk Budun” şeklinde söylenmeye başlanmıştır. Budun kelimesi ise bugünkü milleti karşılayan gelişmiş bir kavramdır. Yani belirli bir bölgede yaşayan, müşterek dil, kültür ve tarih bağları bulunan ve birlikte yaşama arzusu gösteren insan topluluğudur. (“Bod” sözü de bağımsız, ili, kağanlı bir Türk toplumu manasına geliyordu. Eski Türkler, daha çok milletin temelini teşkil eden, güçlü ve inançlı sosyal topluluktalar “Bod” diyorlardı. Türkçemizdeki “boy” sözü de muhtemelen “Bod” deyiminden gelmiştir.)

Milleti devletin esas kurucusu ve sahibi olarak düşünen Göktürkler, “Türk Sir budun” (birleşmiş Türk milleti) Sabirini de kullanarak Türklerdeki birlik, beraberliğe büyük önem vermişlerdir. Ayrıca Göktürk yazıtlarında, “Türk kağan” “Türk budun İlingin Törüngin” (Türk Milleti İlini Töreni), “Türk Budunuğ Atı Küsi” (Türk oğuz belgeleri budunu” Türk Begler, Türk Tengrisi. Türk İduk Viri Subu” (Türk Tanrısı, Türk kutsal yeri, suyu) gibi sözler Geçmektedir. Bu sözlerden birkaçını Göktürk yazıtlarında yer aldıkları cümleler veya ifadeler içinde incelediğimiz takdirde, söz konusu kavramların anlam ve değerini daha iyi yanlamak mümkündür. Örneğin:

“Türk belgeler Türk atın ıtı… “Türk beyleri türk adını bıraktı…)

“Türk oğuz begleri, buduni eşiding: üzere tengri basmasar, asra yir telinmeser, türk budun, ilingin törüngin kim artatı (udaçı erti) türk budun ertin, ökün… “türk oğuz beyleri, milleti işitin: üstte gök basmasa, altta yer delinmese, Türk milleti ilini, töreni kim bozabilecekti. Türk milleti vazgeç, pişman ol…)

Kül Tegin’in yazıtında, babası İl-Teriş Kağan’ın (682’de ) tanrı tarafından tahta çıkarılmasının sebebi, türk milletinin yok olmamasına ve millet olarak varlıağını devam ettirmesine dayandırılmaktadır.

“üze Türk Tengrisi Türk ıduk yiri subı ança itmiş. Türk budun yok bolmazun tiyin budun bolçun tiyin kangım iltiriş kağnıg ögüm ilbilge katunuğ tengri töpüsinde tutup yügerü kötürmüş erinç….” (yukarıda türk tanrısı ile Türklerin kutsal yeri, suyu öyle tanzim etmişler (türk milletinin kaderini şöyle çizmişler): türk milleti yok olmasın diye, bir millet olsun diye, babam il-teriş kağan ile annem il-bilge hatun’u, tanrı tepelerinden tutmuş ve (insanoğullarının) üstüne çıkarmış…)

Bilge kağan da kendisinin (692 yılında hükümdar oluşunu benzeri tarzda açıklamıştır:

“Türk budunuğ atı küsi yok bolmazun tiyin kangım kağanıg ögüm katunuğ kötirmiş tengri il birigme tengri türk budun atı küsi yok bolmazun (tiyin özümün ol tengri) kağan olurtdı erinç…) (Türk milletinin adı ve ünü yok olmasın diye babam kağanı, annem hatunu (yukarı ) götürmüş tanrı il veren, tanrı Türk milletinin adı ve ünü yok olmasın diye. Özümü tahta oturtan gerçek, o tanrı…)

Yukarıdaki örneklerde görüldüğü üzere, türk sözüyle oluşturulan ifadeler, yalnızca devleti kuran küçük bir Türk Resimi için söylenmemiştir. Bunlar dönemin en güçlü devletlerinden biri olan Göktürk imparatorluğu iç in ve bu imparatorluğun bünyesinde yaşayan çeşitli Türk boylarını bir bütün olarak ifade etmek üzere söylenmiş deyimlerdir.

Göktürk yazıtlarına göre, “tanrı” Türk milletinin koruyucusuydu. Tanrı, Türk milleti yok olmasın diye, Türk milletinin “adı “ ve “ünü” yok olmasın diye, Türk milleti üzeri8ne iyi kağanlar getiriyordu. Bu yüzden tanrı, kağanlar ile beyleri değil, öncelikle “Türk milleti”ni düşünüyordu. Kağanlar da Türk milletine hizmet etmek için tahta çıkarılıyordu. Nitekim, eski Türk düşüncesine göre üç önemli unsur vardı. Bunlar budun (millet), il(devlet) ve törü(töre) idi. Kağan ise bunları tamamlayan bir yardımcıydı.

Tanrı ile Türklerin kutsal yer ve suları, il-teriş kağan’a “kut” vererek onu yukarı götürmüşlerdir. Çünkü eski Türk inancında uzay ve dünyadaki varlıklar önemlerine göre, yukarıdan aşağıya doğru sıralanıyorlardı. En yukarıda “tanrı “ ve “gök”, en aşağıda da “yağız yer” vardı. Bunların arasında “kişi-oğlu”, yani insanoğlu bulunuyordu. Tanrı, il-teriş kağan’ı insanoğlunun yukarısına çıkarmakla, tabi olarak onun “kağanlık” kaderini çizmiş bulunuyordu. Bu inanca göre insanoğlunun üzerinde “Türk kağanı” oturuyor ve Türklerin kağanı “bütün insanlığın da kutsal hakanı” haline geliyordu. Dolayısıyla tanrı tarafından Türklere üstünlük sağlanıyor ve Türkler diğer milletlerin üzerine çıkarılıyordu.

Orta Asya’da, ilk ç ağlardan itibaren, idareyi hangi Türk kesimi ele almışsa, ona bağlı olan bütün Türk boyları aynı adla anılmışlardır. Nitekim Türk tarihinin diğer dönemlerinde de aynı özellik görülmektedir. Hunlarla herkes hun, Uygurlarla herkes Uygur, Selçuklularla herkes Selçuklu, Osmanlılarla herkes Osmanlı olmuştur. Ancak Göktürk devletini kuranlar, diğer Türklerden çok daha soylu, güçlü, bilgili ve tecrübeli idiler. Bunlardan dolayı da etkileri daha derin ve kalıcı olmuştur. Dolayısıyla sadece Etürk adını taşıyan bir devlet değil, aynı zamanda Türk olarak anılmaya başlayan ve bugüne dek gelen büyük bir kavimler birliğini de meydana getirmişlerdir.

Uygur döneminde devlet ve millet anlayışı Göktürk çağına oranla büyük ölçüde zayıflamıştır. Bu yüzden Türk sözünün devlet ve millet karşılığında kullanımı azalmıştır. Bununla birlikte, Göktürklerde olduğu gibi, Uygurlarda ve karatanlılarda sıfat olarak “güçlü”, “kuvvetli” “olgun” anlamlarında kullanılmıştır. Uygurlarda Türk sözü, çoğu kez “erk” yani güç, kuvvet sözü ile birlikte geçmeye başlamıştır. Örneğin “erk, Türkleriniz” “erkler, Türkler” gibi… Uygurlara göre, “erkler ve Türkler” halk iç inde okumuş, yükselmiş kimselerdir. Türk sözü, “erk” yani “güç”lü karşılığında söylenmiş ve eskisi gibi güç, kuvvet, kudret anlamını sürdürmüştür. Uygurlara göre olgunluk da bir “Türk lük”tü . örneğin olgunlaşmış gençler için “Türk yiğit” veya “Türk kızlar” gibi ifadeler kullanılmıştır.

Türklerde, Alparslan ve Kaşgarlı Mahmud zamanı, yani 11. yüzyılın ikinci yarısı, Göktürk çağında olduğu gibi Türklük bilinci ile gururunun yüksek olduğu bir dönemdir. Bu yüzden kaş garlı Mahmut, “Divanü Lugat-İt Türk” te, Türklerden bahsederken “Türk adını ulu tanrı vermiştir” diyerek Türk milletinin (1070’li yıllardaki) inancını nakletmektedir. Bunu da “Türklerin tanrı’nın ordusu” olduğu tarzında bir hadisle pekiştirmektedir. Kaşgarlı Mahmud’un Hz.Muhammed s.a.v.’e dayanarak verdiği hadis ve bulunduğu yorum şöyledir:

“yüce tanrı, “benim bir ordum vardır, ona “Türk” adı verdim, onları doğuda yerleştirdim, bir millete kızarsam, Türkleri, o millet üzerine musallat kılarım.” Diyor. İşte bu Türkler için bütün insanlara karşı bir üstünlüktür. Çünkü, tanrı onlara ad vermeyi kendi üzerine almıştır; onları yeryüzünün en yüksek yerinde, havası en temiz ülkelerinde yerleştirmiş ve onlara “ kendi ordum” demiştir. Bununla beraber Türklerde güzellik, sevimlilik, tatlılık, edep, büyükleri ağırlamak, sözünü yerine getirmek, sadelik, övünmemem, yiğitlilik, mertlik gibi övülmemeye değer sayısız iyilikler görülmektedir.

Her ne kadar bu hadisin doğrululuğu tartışmalı ise de tanrı’nın bizzat “Türk adını vermesi” ve “Türkleri kendi ordusu olarak tayin etmesi” suretiyle Türklere üstünlük bağışladığı ve bu soylu milleti bütün insanlığın üzerine çıkardığı tarzındaki düşünce yaygındır. Bu ise x-xı. Yüzyıllardaki Türklerin psikolojik durumunu, inancını ve kendilerine olan güvenini yansıtması bakımından son derece önemlidir. Nitekim bu psikolojik durum, üstün inanç ve özgüven Türklerin, büyük Selçuklu imparatorluğunu kurarak orta doğu’ya hakim olmalarında, Malazgirt meydan savaşını kazanmalarında, Avrupalıların düzenledikleri haçlı seferlerine bertaraf ederek karşı taarruza geçebilmelerinde, Anadolu Selçuklu devletini ve Osmanlı imparatorluğunu kurarak ana doluyla balkanları fethetmelerinde hatta viyan aya kadar ulaşmalarında etkili olmuştur.

Xı. Ve sonraki yüzyıllarda, Türk kelimesinin anlamı Göktürk ve Uygur dönemlerine göre fazla değişmemiştir. Bilinen ilk Türkçe sözlüğü hazırlayan Kaşgarlı Mahmud, Türk kelimesinin anlamlarını “güç-güçlü, kuvvet-kuvvetli, kudret-kudretli, olgun, yetişmiş, güzel, yiğit” şekillerinde belirtmiştir. Şemsettin Sami ise kamus-ı Türki’de, “Türklerin, Asya’nın kuzeybatısında yerleşik, Avrupa’nın güneydoğusuna yayılmış savaşçı, yiğit, büyük bir millet” olduğunu kaybetmiştir. Görüldüğü gibi Türklerin olumlu vasıfları, başarıları, yiğitlikleri, savaşçılıkları “Türk” kelimesinin anlamına da yansımıştır. Türk milleti de kendi adının dürüstlüğün, asaletin ve kahramanlığın timsali olduğuna inanmış ve bununla gurur duymuştur.

Türk sözünden, Türk yurdu ve Türk devleti anlamında “Türkiye” tabiri türemiştir. Türkiye tabirine ilk defa “Turkhia” şeklinde Bizans kaynaklarında rastlanmıştır. VI. Yüzyılda bu tabir orta Asya (Türkistan) için söylenmiştir. IX-X. Yüzyıllarda İtil nehrinden orta Avrupa’ya kadar uzanan hazar ve Macar ülkelerine de bu ad verilmiştir. Örneğin, hazar ülkesine “doğu Türkiye”, Macaristan’a da “batı Türkiye “denmiştir. Anadolu ise XII. Yüzyıldan itibaren “turca” (Türkiye) olarak anılmıştır. XIII. Yüzyılda “Türk (kölemen) devleti” zamanında mısır ve Suriye’ye de “Türkiye” denilmiştir.

XII. Yüzyılda Türkler, Çin ile Hindistan sınırlarından başlayarak Rum ve Rus ülkelerine, tuna boylarına kadar yayılmıştır. Aynı yüzyılda Avrupalı seyyahlar, Kıpçak ili (kumanla) dahil olmak üzere, tuna boylarından Altay dağlarına kadar uzanan bütün bölgeleri “büyük Türkiye” ve Anadolu’yu da sadece “Türkiye” adı ile göstermişlerdir. Örneğin marco polu Anadolu’dan bahsederken “turca minor” (küçük Türkiye), orta Asya’dan söz ederken “turca majör” (büyük Türkiye) tabirlerine kaydetmiştir. Araplar da Türk dünyasını “arz üt Türk” olarak isimlendirmişlerdir.

Osmanlı devrinde de “Türkiye” adı Türklerin yaşadığı yerler veya Türk ülkesi karşılığında söylenmiştir. Bazen de siyasi bir anlam almış ve özellikle yabancılar tarafından imparatorluğun geniş sınırları içindeki memleketleri ifade etmek üzere kullanılmıştır. Zaten Avrupa kitap ve haritalarında, Türk kaynaklarından farklı olarak Osmanlı imparatorluğu yerine Türkiye ismine daha fazla yer verilmiştir. XX. Yüzyılın başlarından itibaren ise bu isimle, Osmanlı imparatorluğunun yerine geçen Türkiye cumhuriyeti anılmaya başlanmıştır. Böylece Türkiye tabiri, tarih boyunca Türklerin yayılışlarına ve hakimiyet kuruşlarına göre, geniş ülkeleri kapsayacak şekilde kullanılmıştır.

Türklük şuurunun, tarihi süreç içinde genelde güçlü olmasına rağmen, Türklüğe verilen önemin bazı dönemlerde azalmasından dolayı bu konuda dalgalanmalar yaşanmıştır. Özellikle Osmanlı imparatorluğunun son dönemini içeren yüzyıllarda Türklük şuur büyük ölçüde zayıflamıştır. Buna yol açan çeşitli sebepler vardır. Öyle ki, orta Asya, doğu Avrupa, karım, Kafkasya ve diğer yerlerdeki Türk devletlerinin (altın ordu, kazan, kasım, kırım, astırhan, hokand, sibir, buhara (Özbek), hive hanlıklarının) iç mücadeleler neticesinde zayıflayarak yıkılmaları veya Ruslar tarafından ortadan kaldırılmaları, XVIII. Yüzyıldan itibaren Osmanlı imparatorluğunun gerileyerek zayıflaması ve toprak kaybına uğraması, milyonlarca türkün esaret altına alınması, esir Türklerin milli şuur, milli birlik ve beraberlik duygularının zayıflatılarak uyuşuk topluluklar haline getirilmesi, Osmanlı yöneticileriyle aydınlarının Türkçüğe gerekli önemi vermemesi ve bu yönde sağlıklı politikaların uygulanması gibi sebepler Türklük bilincini büyük ölçüde tahrip etmiştir.

Türkler tarafından kurulan Osmanlı imparatorluğu, dünya tarihinde görülen en büyük ve en güçlü devletlerden biridir. Fakat, kuruluştan kısa bir süre sonra yetkililer tarafından Türklük büyük ölçüde unutulmuş ve ihmal edilmiştir. Hatta ender undan yetişen ve devlet yönetiminden etkili olan devşirmelerle türk soyuna yabancı olan Osmanlı aydınları, Türkleri her vesile ile yermişlerdir. (zaten yüksek makamlara geçen devrilmelerle ileri gelen Türkler arasında iktidar mücadeleleri olduğu ve entrikalar çevrildiği bilinmektedir.) bunun de etkisiyle önceleri övünmek vesilesi olan “Türk” sözcüğü, zamanla “kaba ve uygarlıktan uzak insan” anlamında kullanılmaya başlanmıştır. “kendine ve milletine güvenme hissini” kaybeden Osmanlı aydınlarından bazıları (tarihçi Naim gibi), “etrak-ı bildrak” (idraksiz Türkler) tabirini kullanarak (günümüzdeki şuursuz aydınlara benzer bir tarzda) Türkleri aşağılamış, hor görmüş ve Türklerin milli benliğini yok saymıştır. Halbuki tam tersine, Türk milletinin tarihi sürçe iç inde parlak bir geç mişe sahip olması, milletlerarası mücadelelerde galip gelerek çok sayıda imparatorlukla devlet kurması, Türk medeniyeti gibi yüksek bir medeniyet yaratması, Türklerin diğer milletlere göre üstünlüğünü göstermektedir.

Osmanlı döneminde zayıflayan Türk milli bilinci, panlavizmin, pancermenizmin, panhelemin, pancermenizmin saldırganlığı, Arap ve İran yayılmacılığı karşısında bir savunma mekanizması olarak ortaya çıkan Türkçülük fikir akımının etkisiyle, xx. Yüzyılın başlarında, özellikle 1912-1913 balkan savaşlarıyla birlikte gelişerek canlanmıştır.

Milli mücadele yıllarında ise, bu dönemin önde gelen şahsiyetlerinin, öncelikle mustaf kemal paşanın gayretleriyle doruğa ulaşmıştır. Öyle ki, bu yüce insanın önderliğinde, misakı milliyi gerçekleştirme amacı güdülerek yeni Türkiye cumhuriyeti, milli ve üniter bir devlet olarak kurulmuştur. Bu devlete, (Göktürklerden sonra, tarihte ikinci kez) kurucusu ve asli unsuru olan türk milletinin adı verilmiştir. Türklüğe sahip çıkılmış ve Türk adıyla Türklük bilinci yeniden yücelmiştir.

1980 den sonra dünya Türklüğünde yeni bir gelişme oldu. Rusların hakimiyeti altında bulunan Türkler, bağımsızlık firikleriyle çalkalanmaya başladı. 1990 lı yıllarda ise batı Türkistan ve Kafkaslardaki Türklerden bir kısmı, ç eşitli engeller olmasına rağmen, bağımsızlıklarını ilan ettiler. Kuzey Kıbrıs türk cumhur7iyeti’nden sonra Azerbaycan, Türkmenistan, Özbekistan, Kırgızistan ve Kazakistan tarih sahnesindeki yerlerine aldılar. Dünyadaki gelişmeler çerçevesinde, halkımız da ülkemizin dışındaki Türkler hakkında daha fazla bilgi edinmeye başladı ve büyük bir Türk dünyasının varlığının heyecanına kapıldı. Bunun konucunda Türkiye’de soydaşlarımı4za duyulan alaka ve sevgi bağları olağanüstü arttı. Kamuoyunun yönlendirmesiyle hükümetler de (Atatürk’ten bu yana verilen uzun bir aradan sonra) Türkiye dışındaki Türkler ile ilgilerini artırarak temaslarını yeniden düzenlediler. Böylece, Türklük şuuru yeniden zirveye doğru tırmanmaya başladı. Yüzyıllarca birbirinden ayrı kalmış ve sosyo-kültürel temasları kesilmiş olan Anadolu, balkanlar, Kafkaslar ve Türkistan Türkleri arasında kardeşlik bağları yenden kuvvetlenmeye yüz tuttu. Bu ilgi, ilişki ve iş birliğinin sürdürülmesi oranında Türklük; siyasi, iktisadı, sosyo-kültürel vs. yönlerden gelişip güçlenecektir. ATATÜRK’ün görüş, ifade ve direktifleri ise, Türklük şuurunun gelişmesinde ve Türk dünyasında arzu edilen dayanışmanın gerçekleşmesinde esas yol gösterici olacaktır. Nitekim XX. Yüzyılda, Türklüğün en büyük savunucusu Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu gazi Mustafa kemal paşadır. O, Türklüğe olan sevgisinden ve büyük önem vermesinden dolayı, 21 Haziran 1934 tarih ve 2525 sayılı soyadı kanunuyla, TBMM.nin verdiği “Atatürk” soyadını kabul etmiştir. Bu tarihten itibaren mareşal gazi Mustafa kemal, sadece Atatürk adı ile anılmıştır. Yüce milletine dair bakış a çısını anlayabilmek için, kendi el yazısıyla yazdığı değerli belgeleri, hayatından verdiği önemli örnekleri, yaptığı konuşma ile açıklamaları inceleyerek yorumlamalıyız.

1931 yılında Türk tarihi tetkik cemiyeti (Türk tarih kurumu) üyeleri, Dolmabahçe sarayı’nda, büyük kurucusu ve koruyucusu ATATÜRK’ün kanadı altında çalışmalarını sürdürüyorlardı. 14 eylül 1931 tarihinde, Atatürkçün bulunduğu bir ortamda, önemli konularla değinilmiş, özellikle Türklük bilinci ve bunun geliştirilmesi üzerinde durulmuştur. ATATÜRK, yaşadığı tecrübelerden ve örnekler vererek bu konudaki düşüncelerini açıklamıştır. O Osmanlı imparatorluğu’nda devletin kurucusv e ülkenin gerçek sahibi olan Türklere gereken önemin verilmediğini ve milli benliğinin gururunu tattıran gelişmeyi kendisine özgü, tatlı konuşmasıyla söyle anlatmıştır:

“bizim neslin gençlik yıllarına Osmanlılık telkin ve etkileri hakimdi. İmparatorluk halkını meydana getiren Türk’ten başka uluslara, .. özel bir değer veriliyor, … memleketin sahibi ve devletin kurucusu olan biz Türkler, ikinci planda gelen önemsiz halk yığınları sayılıyordu.

Türk isminden her zaman gururla bahsedilmesine, Türk milletinin çok eski bir tarihe sahip olmasına, binlerce yıldan beri nice Türk devletinin kurulmasına, büyük Selçuklu, Anadolu Selçuklu ve Osmanlı devletlerinin kurucularını ve temel unsurunu Türklerin teşkil etmelerine rağmen, Osmanlı devletinin son yüzlllarında, çağın gerektirdiği şekilde milli bilince kavuşmakta ve milliyetçiliğe sarılmamakta en çok geciken Türkler olmuştur. Atatürk, 20 mart 1923 tarihinde, Konya Türk ocağında, milli uyanıştaki bu gecikmenin Türk milletine verdiği zararları ve yol açtığı acıları şu sözlerle açıklamıştır.

“… biz milliyet fikirlerini tatbikte çok gecikmiş ve çok tekasül (ilgisizlik) göstermiş bir milletiz, bunun zararlarını fazla faaliyetle telafiye çalışmalıyız. ..

Bahusus (özellikle) bizim milletimiz, milliyetinden ihmal edişinin çok acı cezalarını gördü. Osmanlı imparatorluğu dahilindeki çeşitli kavimler hep milli akidlere sarılarak, milliyet mefkuresinin (ülküsünün) kuvvetiyle kendilerini kurtardılar. Biz ne olduğumuzu, onlardan ayrı ve onlara yabancı bir millet olduğumuzu sopa ile içlerinden kovulunca anladık. Kuvvetimizin zaafa uğradığı anda bizi tahkir, tezil ettiler (hor ve hakir gördüler), anladık ki, kabahatimiz kendimizi unutmak lığımızmış…

Diyerek türk milletinin öze dönüşünün gerekliğine vurgu yapmıştır.

Başka bir konuda buluşmak üzere…

Kaynaklar: ANKARA: TSK Dergisi