Kategoriler
Ekonomi Dünyası

Maliyet

Alışveriş sırasında alıcının fiyat düşürmek istemesine karşılık, “Maliyetini kurtarmaz abla!” diyen satıcılara ya da akşam olup da pazaryerin-deki tezgâhlar toplanırken “Maliyetine bunlar!” diye bağıran pazarcılara rastlamayan yoktur. Ve hemen hemen herkes yüzde yüz gerçek olduğuna inanmasa da satılan malların fiyatlarında önemli miktarlarda indirim yapıldığını anlar, satıcıların bu söylediklerinden.

Bir malın gerçek maliyeti nedir, peki?

Satışa sunulmak üzere elde edilen bir ürünün, meydana gelmesi ve pa-zarlanabilmesi için kullanılan ara malların ve unsurların parasal toplamını, genel anlamda maliyet olarak tanımlayabiliriz. Sözcük üzerinden gidersek eğer, maliyet; mal olmanın yani bir takım şeyleri bir araya getirerek onlardan bir mal yaratmanın, parasal ifadesidir.

Bir işletmenin ürettiği mal ve hizmetler için üstlendiği maliyetin, değişken ve sabit giderler olmak üzere iki kaynağı bulunur. Bu giderlerin üretilen birim mal başına düşen payı, ‘ortalama maliyet’ olarak adlandırılır. Üretimden en son çıkan malın birim maliyetine ise ‘marjinal maliyet’ denir.

Maliyet sözcüğü, halk arasında; “Bu iş bana şu kadar paraya mal oldu” ya da “iş değiştirmemin bana maliyeti ağır oldu” gibi karşılık ve bedel anlamında da sık sık kullanılır. Bir işletme açısından maliyet ise bir mal, hizmet veya faktör şeklinde sunulan girdilerin, işletmeye olan yükü anlamını taşır ki bunlar; sermaye maliyeti, emek maliyeti, kredi maliyetidir.

Bir de ‘alternatif maliyet‘ ya da ‘fırsat maliyeti‘ vardır ki, bir kaynağın belirli bir işe ayrılması sonucu ekonomik açıdan kayıp edilen başka üretim olanaklarının adlandırılmasında kullanılır. Bir öğrenci harçlıklarından biriktirdiği para ile Dolar ya da Euro almak istemektedir. Bu iki seçenekten birisine yatırım yapmanın alternatif maliyeti (örneğin dolar almanın), diğerine (Euro’ya) yatırım yapmamakla kaybedilen kazançtır.

Kategoriler
Ekonomi Dünyası

Proje Yönetimi

İnsana yaşam konforu sağlayan bütün sanayi üretim araçları, Dinalar, ürünler, çevrede görünen her şey çeşitli projelerin sonucunda ortaya çıkar. Projenin, kendini hissettiren bir problemi ortadan kaldırmaya yönelik çabaların toplamı olduğu söylenebilir. Söz konusu problemin doğru biçimde tanımlanması projeyi başarılı olmaya yöneltir. Biraz daha kapsamlı bir tanımlama gerekirse, proje için; “Yeni bir ürün, yeni bir mimari yapı, yeni bir sistem veya özel bazı sonuçların ortaya çıkarılması için gereken toplam süreçtir” demek mümkündür.

Proje; bir gereksinmeye yanıt verir, belli bir amaca yöneliktir, sadece bir defa yapılır, başlama ve bitiş tarihleri bellidir, belirli bir kaynak tüketir ve bir organizasyon yapısı içinde gerçekleştirilir.
insan, tarihin ilk çağlarından bu yana pek çok farklı projeye imzasını atmıştır, istanbul’da Ayasofya, Edirne’de Selimiye Camii, Mimar Sinan’ın köprüleri; Mısır’ın piramitleri ve su kanalları, Çin Şeddi bunların örneklerinden sayılır.

Ancak bu yapıtlarla ilgili proje bilgileri korunamadığı için günümüze ulaşamadı. Proje yönetiminin bir disiplin olarak gelişmesi ancak II. Dünya Savaşı’ndan sonra mümkün olabildi.

Proje Yönetimi, pek çok fen bilimi alanı ile ilişkilidir; matematik, yöneylem araştırması, sosyal ve idari bilimler, çeşitli mühendislik dallan projelerin yönetiminde kullanılır.

Bir projenin başarılı sayılabilmesi için hedefe ulaşılmış olması ve bunun maliyet, tarih ve performans toleransları içinde yapılması gerekir.

Başarılı bir projenin en temel özelliği, iyi bir planlama sürecinden sonra kusursuz bir uygulama ve denetimle sonuçlandırılmasıdır.

Proje yönetimi, hem işletmelerin hem de ülkenin kalkınmasına katkıda bulunur. Bunu da kıt kaynakları en verimli alanlara aktarması ve işlerin en kısa sürede, en az maliyetle bitirilmesini sağlayabilme yeteneğinden gelir.

Proje yönetimi, proje faaliyetlerinin proje hedeflerine ulaşmak için planlanması, çizelgelenmesi ve kontrolüdür. Bu faaliyetler gerçekleştirilirken performans, maliyet, zaman sınırlamaları içinde kalmak ve proje büyüklüğünün kabul edilebilir sınırlar içerisinde tutulması zorunlulukları vardır.
Proje ile ilgili başlıca dört adet değişken tanımlanmıştır:

Performans: Projenin, amaçlan hangi miktarda gerçekleştirdiğinin ve sağladığı niteliğin bir ölçüsüdür.

Maliyet: Burada önemli olan, ürünün ne kadar harcama yapılarak üretilebileceğinin hesaplanmasıdır.

Çizelge veya zaman: Projenin ne zaman tamamlanacağı ve hangi faaliyetlerin ne zaman yapılacağını gösteren iş programıdır.

Proje ölçeği veya büyüklüğü: Proje büyüklüğü, bazen önceden sapta-namayabilir ve bu uygulama sırasında sorun yaratabilir. Bu durum planlama aşamasında gözden geçirilmeli ve proje ayrıntılarıyla belirlenerek, müşteriyle veya projeyi isteyen kişilerle bu büyümenin ne kadar olabileceği ve hangi sınırdan sonra projenin terk edileceği konusunda görüş birliğine varılmalıdır.