Bu tabir günümüzde pek umursanmasa da ‘gelenek’ ten kaçamayağımızı hatırlatarak yazıma başlamak istiyorum.

Geleneğin sözlük anlamı:Bir toplumda , eskiden kalmış olmaları,dolayısıyla saygın tutulup ,kuşaktan kuşağa iletilen kültürel bağıntılar,alışkanlıklar,davranışlardır.Yani kısaca,benliğimizdir.Evet,benliğimiz ve hatta benliğim.Fakat öyle bir zamana eriştik ki, benliklerimzi geliştirmek veyahut modern(!) hale getirmek için tamamen yırtıp atıyoruz sözlüğümüzden,benliğimizden.Ne kadar aciz bir durum söz konusu öyle değil mi? Daha bilgili,kültürlü,daha farklı olacağım diye hırpalıyorsun kendini.Netice ise ortada.Ne Batı’yı yaşayabiliyorsun ne de Doğu’na sahip çıkabiliyorsun.Yolunu bulamayan bir gezgin gibi oradan oraya boş boş gidip geliyorsun.

Bir millet nasıl birlik olmaya çalışıyorsa o birliğin içinde din,dil,ırk ayırmaksızın tarihi yatmaktadır.Sen ‘gelişeceğim ben,aman ne var azıcık şehir havası alsak,havalı olsak,modern(!)giyinsek ayoool.’ dediğinde,eğer atanı siliyorsan(-ki ne haddine)elde etmiş olduğun yeni kişilik karakter bekleyen  boş bedene döner.Diyeceksiniz ,çok abartı.Ne yani kaçıncı yüzyıldayız mumla mı oturalım?Tabiki de ben size gidin imkanınızı bırakın,mumla oturun demiyorum.Modernlikten,gelişmekten,gelenekten kasttetiğim bunlar değil.Kendimizi kandırmanın hiçbir anlamı yok bu devirde.Veyahut birşeyleri ispat etmek gibi düşünce de olmamalı.Eğer toplumsak,bizim topluca bir şeyler yapmamız lazım.Kendi değerlerimizi bizim korumamız,bizim sahiplenmemiz lazım.Elin Avrupalısı nereden bilsin ağıtlarımızı,nereden bilsin adetlerimizi?

Tatil de köye gittim dediğimde yalan yok,alaycı bakışları yakalıyorum üstümde.Onlar için köy,milattan önce var olan,ilkel yaşam sürülen,şive bozukluğundan ibaret.Ee tabi Bodrum,Çeşme dururken köye gitmek te olacak iş mi ?Soracaksınız ‘senin için ne ?Doğruyu söylemek gerekirse köyde doğmadım,büyümedim.Ama orası benim babamın annemin çocukluk mekanları.Tiko oyunu,körebe,saklambaç,yakartop oynadıkları yer.Evet benim annem ve babam da çocukmuş bir zamanlar.Hala ‘Köye gidiyoruz,hazırlanın.’dendiğinde suratlarında ki o çocuksu gülümseme devam ediyorsa , benim için de önemlidir başkaları tarafından ilkel görülen  yer.

Gelelim adetlerimize.Rast geldikçe televizyon programlarında izlemeye çalışıyorum.Şehir şehir dolaşıp,yöreleri bize tanıtıyorlar.İlgi duyarak seyrediyorum.Yemekler,kıyafetler,oyunlar,türküler…Hepsi ama hepsi bambaşka ve inanın hepsi ayrı ayrı kıymetli.Şiveler değişik.Anlamakta güçlük çekiyorum bazı kelimeleri aslında.Farklı farklı yüzler,gözler.Hepsinde tek ortak bakış mevcut.Yaşama sevincini tadan yorgunluk…

Şimdi düşünüyorum da kendini şehirli gören bir bayanı gönderelim Anadolu’ya.Bakalım saat sabahın beşinde kalkıp saatlerce,günlerce aynı işleri hiç durmadan yapabilir mi? Bu durumu bir de köydeki  bayan için gerçekleştirelim.Yollayalım şehire,sabah sadece istediği saatte kalksın.Devam ettirebilir mi yaşamını? Evet. Belki saçma gelebilir ama çok ta güzel yaşar.Zorlanır elbet.Ama alışır o da şehir havasına.’ Peki diğer bayan?O da alışır,yaşam koşulları değişince elbet alışır.’demeyin.O diğer bayan şehire kaçmak için yol gözler.Çünkü zorluk çekmemiş,iş nedir bilmemiş ki.Varlıktan yokluğa veyahut attan inip eşeğe binmemiş ki şimdi sürdüre dursun hayatını.Yanlış anlamayın,şehirde yaşıyorum.Köylü gözüyle bakmam ben kimseye,insandır o.Ama neden hor görülür ?Neden şehirli ve köylü diye ayrı konuma düşürülür.Diyeceğim şu ki,kimseyi hatta hiç kimseyi Anadolu’dan gelmiş,işçi(!) diye kenara koymayın.Değer her yerde değerdir.Yaşam her yerde yaşam ve kıymet her kesimde yer almaktadır.

Bunların hepsini bizzat yaşadım,gördüm ve yazdım.Bütününde ayrı ayrı saygı beklediğim cümleler yer almakta.Geleneğim benim köyüm.Geleneğim benim şehirim.Günümüz tabiri ile ortama uymaktır benim geleneğim.

Tek hayalim nedir bu konuda biliyor musunuz?Ben yolunu bulamayan gezgin değil de,iki yolada uğrayan.Her şekilde  yenileşen ;fakat geçmişiyle güne ‘Merhaba!’ diyen,çocuklarınada  modern geleneği aşılamaya çalışan birey olacağım.

Tavsiyem mi? Kaçmayın sakın.Onların yanında onlar ,buradakilerin yanında  da buradakiler gibi özünüzü konuşarak yaşayın.Tabii bunları söylemek ne haddime. Bu metin sadece deneme.

Seda HASCAN

6 YORUMLAR

  1. Tek kelime: Harika… Gercekten cok guzel bir ayzi yazdiniz, ellerinize yureginize saglik. Suanda sayili gunlerimi geciriyorum tatil icin ve 1 aylik tatilimin buyuk kisminida koyumde gecirmek istiyorum, oylede olacak. Cunku o duygu asla unutulamaz, sehir ve modern dunyanin kalabalikligi insani bu tarz yerlere surukluyor gercekten. Simdiden o heycani yasiyorum, umarim olmeden koyumde guzel bir tatil geciririm, daglarinda, ormanlarinda yururum, bol bol resim cekerim.

    Yaziniz icin cok tesekkurler, bana yine koyumu ve cocuklugumu hatirlattiniz..

  2. Yorumunuz için gerçekten teşekkür ederim.Günümüzün ‘kültürel’ bakışını aktarmaya çalıştım.Eminim ki,herkesin uzaktan veyahut yakından köye ile bağıntısı vardır.Ama onlara göre köy,gelenek,adet birer ilkellik.Hatta daha da ileri gidenler için yobazlık…
    Tekrardan teşekkür ederim.

  3. Yorumunuz için gerçekten teşekkür ederim.Günümüzün ‘kültürel’ bakışını aktarmaya çalıştım.Eminim ki,herkesin uzaktan veyahut yakından köy ile bağıntısı vardır.Ama onlara göre köy,gelenek,adet birer ilkellik.Hatta daha da ileri gidenler için yobazlık…
    Tekrardan teşekkür ederim.

    • Güzel konulara değinmişsiniz. Eğer toplumsak,bizim topluca bir şeyler yapmamız lazım.Kendi değerlerimizi bizim korumamız,bizim sahiplenmemiz lazım.Elin Avrupalısı nereden bilsin ağıtlarımızı,nereden bilsin adetlerimizi? Bizlerde bunları başkalarına anlatmaya çalışıyoruz anca elin Avrupasını görünce empati kurarlar. Gelenek görenek diyorsunuz da Elin Avrupalısı diye tabir ettiğin kişilerinde gelenek ve görenekleri odur görmüş ki yapıyor. Al elin Avrupalısının bebeğini büyüt örf ve adetlerini öğret Elin Avrupalısı dermisin merak ediyorum aynı şekilde onlar gibi büyüseydin bunları bu şekildde mi yazardın yine merak ediyorum. Bazı şeyleri söylerken anlatırken Kafirde olsa küçümsemek gerekir. Sizi yöneten onlar .

      • Bir millet nasıl birlik olmaya çalışıyorsa o birliğin içinde din,dil,ırk ayırmaksızın tarihi yatmaktadır. Benim ülkem Din, Dil, Irk ayırımı yoktur kapısı sonuna kadar açıktır. Peki siz ayırmazmısınız. Geçin bu hikayeleri bu öğütleri

Bir Cevap Yazın